سندیکا / انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین ایران
ضرورت اصلاح سیاست‌های تأمین مواد اولیه و ارزی با هدف صیانت از صنعت راهبردی رنگ و رزین کشور
مکاتبه جناب آقای رضا علیخانزاده (ریاست محترم هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین ایران) با وزیر صنعت، معدن و تجارت و ذیگر ارگانهای دولتی در خصوص “ضرورت اصلاح سیاست‌های تأمین مواد اولیه و ارزی با هدف صیانت از صنعت راهبردی رنگ و رزین کشور”
برادر ارجمند جناب آقای دکتر اتابک
وزیر محترم صنعت، معدن و تجارت
موضوع: ضرورت اصلاح سیاست‌های تأمین مواد اولیه و ارزی با هدف صیانت از صنعت راهبردی رنگ و رزین کشور
با سلام و عرض تحیت،
احتراماً، هما‌نگونه که مستحضرید، صنعت رنگ و رزین کشور، بعنوان یکی از صنایع مهم پایین دستی پتروشیمی و پالایشگاهی، با تولید انواع رنگ‌ها و پوشش‌های حفاظتی و تخصصی، نقشی اساسی در حفاظت از سرمایه‌های ملی، پیشگیری از خوردگی و افزایش عمر مفید تأسیسات و تجهیزات در پالایشگاه‌ها، نیروگاه‌ها، صنایع نفت و گاز، صنایع غذایی، پزشکی و دارویی، خودروسازی، لوازم خانگی، سازه‌های فلزی، خطوط انتقال، زیرساخت‌های حمل‌ونقل و تأمین ایمنی جاده‌ها و معابر ایفا می‌نماید. ازاین‌رو، صیانت از صنعت رنگ و رزین، صرفاً حمایت از یک فعالیت تولیدی نیست؛ بلکه اقدامی در راستای حفاظت از سرمایه‌های ملی، پایداری زنجیره‌های تولید و تأمین ایمنی و نیازهای اساسی کشور است.
این صنعت همچنین با تبدیل مواد اولیه پتروشیمی و پالایشگاهی به محصولات تخصصی با ارزش افزوده بالاتر، ضمن توسعه دانش فنی و ایجاد فرصت‌های اشتغال، از ظرفیت قابل توجهی برای حضور در بازارهای صادراتی و ارزآوری کشور برخوردار است.
جناب آقای وزیر،
بی‌تردید حفظ امنیت ملی، ثبات کشور و رعایت ملاحظات ناشی از شرایط ویژه و بحران‌های اخیر، از اولویت‌های اساسی بوده و فعالان صنعت رنگ و رزین نیز ضرورت توجه به این ملاحظات را بخوبی درک می‌نمایند. با این حال، اعتقاد راسخ داریم که با برنامه‌ریزی صحیح، سیاست‌گذاری هدفمند و هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، می‌توان ضمن رعایت کامل مصالح ملی، از استمرار تولید، حفظ اشتغال و تقویت ظرفیت‌های صادراتی کشور نیز صیانت نمود. در حقیقت، حفظ امنیت ملی و پایداری اقتصادی و صنعتی کشور نه تنها در تعارض با یکدیگر نیستند، بلکه استمرار تولید، حفظ سرمایه انسانی و صیانت از معیشت کارگران از طریق حفظ اشتغال، از مؤلفه‌های مهم تقویت تاب‌آوری اقتصادی کشور محسوب می‌شوند.
با این‌حال، صنعت رنگ و رزین در شرایط کنونی با مجموعه‌ای از مشکلات بهم پیوسته و عمدتاً خارج از اختیار تولیدکنندگان مواجه گردیده که استمرار فعالیت بنگاه‌های صنعتی را با تنگناهای جدی رو‌برو ساخته است. در این راستا، اهم مشکلات، پیامدها و راهکارهای پیشنهادی این انجمن به شرح زیر به استحضار حضرتعالی می رسد:
- افزایش غیرمتعارف قیمت مواد اولیه و ضرورت اصلاح سازوکار عرضه در بورس کالا
علاوه بر افزایش قیمت‌های پایه مواد اولیه پتروشیمی و پالایشگاهی طی ماه های اخیر، محدودیت عرضه و شکل گیری رقابت‌های شدید قیمتی در بورس کالا موجب گردیده است که قیمت نهایی معاملات برخی مواداولیه، بنا بر گزارش‌های فعالان صنعت، حتی تا ۱۰۰ درصد بالاتر از قیمت پایه، عرضه گردد که در این شرایط، ضمن افزایش قابل توجه بهای تمام شده محصولات، متأسفانه شاهد تضعیف توان رقابتی تولیدکنندگان داخلی در مقایسه با رقبای منطقه یی هستیم و از سوی دیگر تحمیل قیمت غیر واقعی به مصرف کنندگان نهایی را در پی خواهد داشت.
لذا درخواست دارد دستور فرمایید سازوکار تعیین قیمت پایه، میزان عرضه و فرآیند کشف قیمت مواد اولیه پتروشیمی و پالایشگاهی مورد بازنگری قرار گرفته و با تأمین عرضه متناسب با نیاز واقعی صنایع پایین‌دستی، از شکل‌گیری رقابت‌های قیمتی غیرمتعارف جلوگیری شود. در این راستا، تشکل‌های تخصصی صنایع پایین دستی آمادگی دارند با هماهنگی دستگاه‌های ذیربط و در چارچوب ضوابط قانونی، در طراحی و اجرای سازوکارهای شفاف توزیع مواد اولیه بر اساس نیاز واقعی واحدهای تولیدی مشارکت نمایند تا ضمن کاهش رقابت‌های غیرضروری، امکان تأمین پایدار مواد اولیه با قیمت‌های متعارف فراهم گردد.
۲– محدودیت‌های ارزی و ضرورت بهره‌گیری از ارز حاصل از صادرات
یکی از مهمترین مشکلات صنعت رنگ و رزین، محدودیت در استفاده تولیدکنندگان صادرکننده از ارز حاصل از صادرات خود برای تأمین مواد اولیه مورد نیاز تولید، به ویژه در ارتباط با اقلام مشمول گروه دو است. در شرایطی که واحدهای تولیدی، خصوصاً صنایع کوچک و متوسط، با صرف هزینه‌های قابل توجه و تلاش مستمر طی سالیان متمادی موفق به حضور در بازارهای صادراتی و ارزآوری برای کشور شده‌اند، محدودیت در بهره گیری از منابع ارزی حاصل از صادرات خود، موجب افزایش وابستگی به فرآیندهای تخصیص ارز، طولانی شدن زمان تأمین مواداولیه و تضعیف انگیزه صادرات می‌گردد. از سوی دیگر، حفظ بازارهای صادراتی مستلزم سال‌ها تلاش، سرمایه‌گذاری و اعتمادسازی تجاری است؛ درحالیکه وقفه در صادرات می‌تواند زمینه جایگزینی تولیدکنندگان کشورهای رقیب و از دست رفتن دستاوردهای چندین ساله صادرکنندگان ایرانی را فراهم سازد.
لذا درخواست دارد با هماهنگی بانک مرکزی و دستگاه‌های ذیربط، امکان استفاده مستقیم و کامل تولیدکنندگان، به ویژه واحدهای کوچک و متوسط، از ارز حاصل از صادرات خود برای واردات مواد اولیه مورد نیاز واحد تولیدی یا سایر واحدهای تولیدی همکار، بدون محدودیت‌های غیرضروری مرتبط با گروه کالایی و با رعایت الزامات قانونی و نظارتی، فراهم گردد.
این اقدام می‌تواند بدون تحمیل بار مستقیم بر منابع ارزی دولت، موجب تسریع تأمین مواد اولیه، افزایش انگیزه صادرات، استمرار تولید و حفظ اشتغال گردد.
۳– آثار شرایط بحرانی بر حمل‌ونقل و ضرورت اصلاح مبانی تعیین سهمیه‌های ارزی
بحران‌های اخیر و محدودیت‌های حمل ونقل بین‌المللی موجب تأخیرهای طولانی در ورود مواد اولیه به کشور شده است، بگونه‌ای که بر اساس گزارش‌های دریافتی، برخی محموله‌های خریداری شده حتی پس از گذشت بیش از پنج ماه، همچنان به گمرکات کشور نرسیده‌اند. در چنین شرایطی، کاهش تولید یا تغییر عملکرد وارداتی واحدهای صنعتی، لزوماً ناشی از ضعف عملکرد یا کاهش نیاز واقعی آنان نبوده، بلکه پیامد مستقیم عوامل خارج از اختیار تولیدکنندگان است.
ازاین‌رو، کاهش سهمیه‌های ارزی بر مبنای عملکرد دوره‌های بحرانی، عملاً به معنای تحمیل محدودیت مضاعف بر واحدهایی است که پیش تر، از همین شرایط متحمل خسارت شده‌اند. لذا درخواست دارد در ارزیابی عملکرد تولید و واردات و تعیین سهمیه‌ها و سقف‌های ارزی، آثار شرایط اضطراری، محدودیت‌های حمل ونقل و تأخیرهای خارج از اختیار واحدهای صنعتی لحاظ شده و از کاهش سهمیه ارزی تولیدکنندگان به دلیل افت عملکرد ناشی از این شرایط جلوگیری گردد.
۴- افزایش فزاینده هزینه‌های تولید و ضرورت افزایش ناخواسته قیمت محصولات برای حفظ بقای واحدهای صنعتی
افزایش هزینه‌های حمل و نقل داخلی و بین‌المللی، خدمات گمرکی، انبارداری، ترخیص، نمونه برداری، آزمون‌های استاندارد، انرژی، سوخت و سایر هزینه‌های عملیاتی، در کنار رشد قیمت مواداولیه، موجب افزایش فزاینده بهای تمام‌شده محصولات و نیز نیاز واحدهای صنعتی به سرمایه در گردش شده است. مجموعه این عوامل، در کنار محدودیت نقدینگی و دشواری تأمین مواد اولیه، تولیدکنندگان را در شرایطی قرار داده است که علی‌رغم آگاهی از مشکلات اقتصادی مصرف‌کنندگان و صنایع پایین‌دستی، ناگزیر به افزایش قیمت محصولات خود شده‌اند. واقعیت آن است که افزایش قیمت محصولات رنگ و رزین در شرایط کنونی، برای بسیاری از تولیدکنندگان نه با هدف افزایش سود یا حاشیه سود، بلکه اقدامی ناخواسته و اجتناب‌ناپذیر برای جبران بخشی از هزینه‌های تحمیلی، جلوگیری از زیان مستمر، حفظ بقای اقتصادی بنگاه و صیانت از اشتغال و سرمایه انسانی است. از سوی دیگر، عدم امکان تعدیل متناسب قیمت محصولات با افزایش واقعی هزینه‌های تولید، می‌تواند به تشدید زیان عملیاتی، کاهش ظرفیت تولید و در نهایت توقف فعالیت برخی واحدهای صنعتی منجر گردد؛ پیامدی که آثار آن علاوه بر تولیدکنندگان، متوجه مصرف‌کنندگان، صنایع وابسته و اقتصاد کشور خواهد شد.
لذا درخواست دارد ضمن بازنگری در هزینه‌های تحمیلی و پیش‌بینی سازوکارهای حمایتی و اعتباری متناسب برای تأمین سرمایه در گردش، در فرآیندهای نظارتی و ارزیابی قیمت محصولات نهایی، افزایش مستند بهای تمام‌شده و شرایط خارج از اختیار تولیدکنندگان مورد توجه قرار گیرد. ضروری است میان افزایش غیرموجه قیمت و افزایش ناخواسته و مستند ناشی از رشد هزینه‌های تولید تمایز قائل شد تا ضمن رعایت حقوق مصرف‌کنندگان، استمرار فعالیت واحدهای صنعتی و حفظ اشتغال نیز با مخاطره مواجه نگردد.
۵– تضعیف مزیت رقابتی صادرات و خطر انتقال سرمایه‌گذاری صنعتی
افزایش بهای تمام شده محصولات رنگ و رزین در کشور، در مقایسه با شرایط تولید در برخی کشورهای منطقه از جمله ترکیه، کشورهای عضو جامعه کشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) و کشورهای حوره خلیج فارس ، موجب تضعیف مزیت رقابتی صادرات این صنعت شده است. در شرایطی که تولیدکنندگان داخلی برای تأمین مواد اولیه و سایر نهاده‌های تولید با هزینه‌های بالاتر و عدم اطمینان بیشتری مواجه‌اند، حفظ بازارهای صادراتی به تدریج دشوارتر می‌گردد. استمرار این وضعیت می‌تواند علاوه بر کاهش صادرات و ارزآوری، برخی تولیدکنندگان را به بررسی انتقال سرمایه‌گذاری یا بخشی از فعالیت‌های تولیدی خود به کشورهای منطقه سوق دهد. این موضوع زنگ خطری جدی است، زیرا از دست رفتن بازارهای صادراتی و انتقال ظرفیت‌های تولیدی، صرفاً یک زیان اقتصادی کوتاه‌مدت نیست، بلکه می‌تواند به فرسایش سرمایه‌های صنعتی، انسانی و تجاری کشور منجر شود.
لذا درخواست دارد با اتخاذ سیاست‌های هدفمند در حوزه تأمین مواد اولیه، تسهیل فرآیندهای ارزی و کاهش هزینه‌های تولید و صادرات، زمینه حفظ مزیت رقابتی این صنعت و جلوگیری از خروج سرمایه‌گذاری‌ها و ظرفیت‌های صنعتی فراهم گردد.
۶- ضرورت هماهنگی دستگاه‌های اجرایی و تشکیل کارگروه تخصصی
با توجه به ماهیت به‌هم پیوسته مشکلات فوق و ارتباط آن‌ها با حوزه اختیارات دستگاه‌های مختلف، رفع مؤثر این چالش‌ها مستلزم هماهنگی میان وزارت صنعت، معدن و تجارت، بانک مرکزی، بورس کالای ایران، صنایع پتروشیمی و پالایشگاهی و سایر دستگاه‌های اجرایی مرتبط است.
لذا درخواست دارد دستور فرمایید کارگروهی تخصصی با حضور نمایندگان دستگاه‌های مذکور و انجمن تولیدکنندگان رنگ و رزین ایران تشکیل شده و ضمن بررسی مستند مشکلات، راهکارهای اجرایی مشخص و زمان بندی شده برای رفع موانع تولید و صادرات تدوین و پیگیری گردد.
جناب آقای وزیر،
امروز صنعت رنگ و رزین کشور در شرایطی قرار گرفته است که برای بسیاری از تولیدکنندگان، اولویت از توسعه فعالیت و افزایش سودآوری به حفظ موجودیت اقتصادی بنگاه، استمرار تولید و صیانت از سرمایه انسانی تغییر یافته است.
تأکید می‌نماید افزایش قیمت محصولات رنگ و رزین در شرایط کنونی، برای بسیاری از تولیدکنندگان نه یک انتخاب اقتصادی با هدف افزایش سود، بلکه ضرورتی ناخواسته برای جلوگیری از زیان مستمر، حفظ بقای واحدهای صنعتی و صیانت از اشتغال است؛ ضرورتی که با اصلاح سیاست‌های تأمین مواد اولیه و ارزی می‌توان از شدت آن کاست و هم‌زمان از منافع تولیدکننده و مصرف‌کننده حمایت نمود.
اعتقاد راسخ داریم با اتخاذ سیاست‌های صحیح و تصمیمات هماهنگ، می‌توان ضمن رعایت کامل مصالح و امنیت ملی، از ظرفیت ارزش‌آفرین صنعت رنگ و رزین، به‌عنوان یکی از صنایع مهم پایین‌دستی کشور صیانت نموده و زمینه استمرار تولید، توسعه صادرات و حفظ اشتغال را فراهم ساخت.
امید است با عنایت و دستور مساعد جنابعالی، موضوع در اولویت مورد بررسی قرار گرفته و اقدامات اجرایی لازم اتخاذ و نتایج به این انجمن منعکس گردد.